Küreselleşme, Emek ve Sermaye Hareketleri

Küreselleşme nedir?

Küreselleşme, ekonomik, sosyal, teknolojik, kültürel, politik ve ekolojik denge açılardan uluslararası entegrasyon ve dayanışmanın artması anlamına gelmektedir. Bu tanım çok muğlak gelebilir, çünkü küreselleşme olgusu aslında iktisadi bir olgudur. Bu bağlamda en geniş tanımıyla Küreselleşmei “mall ve hizmetlerin, üretim faktörlerinin ve finansal varlıkların sınırsız bir biçimde Dünya ekonomisinde serbest dolaşım hakkına sahip olması anlamına gelir.” Bu en genel tanımıyla, Küreselleşme günümüzde tamamlanmış bir süreç değildir. Esasen, yukarıdaki tanımıyla Küreselleşme ancak ütopik bir kavram olarak tanımlanabilir.  Günümüzde, güncel şartlar çerçevesinde Küreselleşme kavramı ile kastedilen, “imalat sanayi ürünlerinin, bilişim ve iletişim hizmetlerinin ve çok düşük bir oranda da tarım ve ürünlerinin serbest dolaşımı iken, üretim faktörlerinden sadece sermayenin (fiziki, mali ve beşeri) serbest dolaşımıdır.” Çok yüksek kalifiye işgücü dışında işgücünün serbest dolaşımı yoktur.

Bu geniş ve dar tanımlar çerçevesinde küreselleşmenin iktisadi altyapıda yol açtığı değişimlerden bahsediyoruz. İktisadi altyapıda gerçekleşen bu değişimler, zorunlu olarak sosyal üstyapıda da değişimlere yol açmaktadır, açmaya devam edecektir.

Küreselleşme’nin temelinde üç iktisadi sebebi vardır:

  • Firma ve sektör bazında üretim kapasitesinin artışı
  • Üretilen malların giderek daha yüksek oranda heterojenleşmesi ve çeşitliliğin artması
  • Dijital Teknolojilerdeki gelişmeler

küreselleşme ve emekKüreselleşme’nin İktisadi Sebepleri

1.Üretim Kapasitesinde Artış;

Sanayi Devriminde buhar makinasının sanayide kullanılmaya başlaması ile birlikte, firma ve sektör bazında hem verimlilik hem de üretim kapasitesinde ciddi bir artış ortaya çıkmıştır. Bu ise, Sanayi Öncesi toplumun dayandığı yerel pazarların firma ve sektör bazında arzı karşılamaya yetmeyecek bir talep yaratması sebebiyle pazarın genilemesi ihtiyacını doğurmuştu. Sonuçta yerel pazarlar arasındaki iç ticaret liberalleşmesi sağlanmış ve yerel pazarlar entegre olarak ulusal pazarların karşılayamayacağı büyüklükte bir talebe ihtiyaç duyması dolayısıyla dış ticaret liberalleşmesi yolu ile daha geniş bölgesel ve küresel pazarlara ulaşmak hedeflenmektedir. Özellikle imalat sanayi ürünleri ile bilişim ve iletişim sektörü ürünlerinin küresel pazarlara yönelik üretildiiğini ve bu ürünlerde uluslararası dolaşımın neredeyse tamamen sınırsız olduğunu görmekteyiz. İşte malların serbest dolaşımının altında yatan temel neden özellikle yeni teknolojili sektörlerin üretim kapasiteleri ve verimliliklerindeki bu artıştı.

2.Mal Çeşitliliğinde artış;

Sanayi toplumlarında hakim olan üretim sistemi olan Kütle Sisteminde tek ve standart tiplerde mallardan çok sayıda üretmek prensibi temel teşkil etmekteydi. Üreim teknolojisindeki ve bilgisayar sistemlerinde gelişmeler, malların çok tipte her tipin çok çeşitte üretilmesine olanak veren Esnek Üretim Sistemini doğurdu. Burada, firmalar müşteri kitlesinin farklı tercihlere göre dilimlere ayrıldığı ve her müşteri diliminin tercih ve beğenilerine uygun olan tipte mallar üretimeye başladılar. Kaçınılmaz sonuç ise Faktör Donanımı teorisinin tersine, aynı faktör donanımına sahip fakat farklı tüketici tercihleri olan ekonomiler arasında dış ticaretin doğmasına yol açmasıydı. Standart Faktör Donanımı Teorisine göre, açıklanamayan bu olgu Endüstri İçi Ticaret olarak adlandırılmakta ve bugün Dünya Dış Ticaretinin önemli bir kısmını teşkil etmektedir. Örneğin Almanya, Japonya ve ABD hemen hemen aynı faktör donanımlarına sahip yüksek gelir grubundan ülkeler olmalarına rağmen aralarındaki ticaretin yarıdan fazlası aynı sektörde gerçekleşmektedir. Yani, ABD hem Alman hem de Japon arabalarını ihtal ederken kendi arabalarını da Almanya ve Japonya’ya satmaktadır.

3.Dijital Teknolojideki Gelişmeler

Dijital Teknolojideki Gelişmeler üç temel alanda değişime yol açmıştır:

  • İletişim maliyetleri neredeyse sıfırlanmış, haberleşme imkanları neredeyse sınırsız hale gelmiştir.
  • Bilgiye ulaşabilme ve onu işleme maliyetleri düşmüş, imkanları ise hem hızlanmış hem de artmıştır.
  • Uluslar arası pazarlarda paranın ve finansal sermayenin dolanım hızı artmıştır.
  • Para ve finan piyasalarındaki aktörler için dünyanın bir ucundaki piyasalarda arbitraj imkanları değerlendirme fırsatı doğmuş ve bu da, finansal varlık fiyatlarında küresel Tek Fiyat ve Tek Pazar oluşumunun önünü açmıştır.
  • Tüketiciler için borçlanma imkanları artmış (kredi kartı ve e-card) ve aynı zamanda e-ticaret yoluyla tüketicilerin farklı pazarlara işlem maliyeti olmaksızın kolayca ulaşabilmesine neden olmuştur.

Author: Eco

Share This Post On

Submit a Comment