Merkez Bankası’nın Etkisi

Merkez Bankası Ekonomiye Nasıl Müdahale Eder

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın asıl amacı fiyat istikrarı sağlamaktır.Hükümetin belirlediği mali ve iktisadi planları kendi amaçlarından sapmadan uygulamaya çalışmaktadırlar.Para politikasında tek yetkili kurumdur.Her ne kadar günümüzde fazla tartışılsa da bağımsızlığını korumaya çalışmaktadır.

Merkez Bankası için para politikası kararları önemlidir. Fiyat istikrarını sağlamak amaçları doğrultusunda para politikası araçlarını diledikleri şekilde kullanabilirler.Para politikaları uzun dönemde çok etkili olmadığı düşünülürken kısa dönemin etkili aracıdır.Makro ekonomik dengeler sağlanırken de para politikasının etkisinden faydalanılmaktadır.Amaçlar doğrultusunda uygulanacak politikalar;

-Açık Piyasa İşlemleri(APİ):Merkez Bankası’nın kullandığı en önemli araçtır.Devlet tahvili alım satımını yaparak para arzını kontrol etmeye çalışır.Merkez Bankası bankalardan tahvil satın alarak banka rezervlerini kontrol etmiş olur.

-Döviz İşlemleri:Merkez Bankası yerel paranın değerini etkilemek için döviz alım satımı yapabilir.Piyasadan döviz aldığında yerel para arzı artar ve döviz miktarı azalacağından kur yükselir.

-Reeskont Oranları:Bankanın elinde bulunan senetlerin iskontolu satılmasıdır.Bankalar bu senetleri alıp satarken belirli bir iskontoya tabi tutulurlar buna da reeskont oranı denir.Bu işlem piyasa faiz oranının belirlenmesinde başarılıdır.Merkez Bankası reeskont oranlarıyla hem para arzını hem de piyasa faiz oranlarını etkiler.

-Zorunlu Karşılıklar:Bankaların ellerindeki belirli mevduat veya krediler için kasalarında bulundurmak zorunda oldukları bir oran vardır.Bu oran yabancı ve yerel para için ayrıdır.Merkez Bankası bu tutulacak oranı belirleyerek piyasadaki para arzını kontrol edebilir.Zorunlu karışık oranı arttırıldığında para arzı azalır.

Merkez Bankası para politikalarıyla ekonomik dengeyi sağlamaya çalışırken dikkat etmesi gereken bir husus daha bulunmaktadır.Bu da faiz koridorudur.Faiz koridoru;Merkez Bankası’nın borç verme faiz oranı ile borç alma faiz oranı arasındaki farktır. Borç verme faiz oranı düşürüldüğünde bankalar daha düşük faizle kredi alabildiği için likitide artar,faiz oranları düşer ve döviz kuru yükselir.Yükseltildiğinde ise piyasa para pahalılaşacak,faizler daha yukarı seviyelerde oluşacaktır.

 

Umutcan MEMO

Twitter:@glikokaliks

E-mail:umutcanmemo1994@hotmail.com

Author: Umutcan Memo

Share This Post On

Submit a Comment